side.png, 340B

Rozważania (tzw. Dialogi konfucjańskie) 《論語》

Dramatis Personæ

Postaci występujące w Rozważaniach to głównie uczniowie Konfucjusza oraz sam Konfucjusz. Oprócz nich występują również różnej rangi politycy oraz osoby bezimienne.

W tekście osoby znane autorom określane są czasem za pomocą imienia, czasem nazwiska z imieniem, innym razem znów napotykamy na pseudonim grzecznościowy lub tytuł honorowy danej osoby.

Aby ułatwić Czytelnikowi odbiór niniejszego przekładu, postanowiłem używać tylko imion i nazwisk o ile to tylko mozliwe. Ułatwi to Czytelnikowi odnalezienie się w treści przekładu, utrudni natomiast porównywanie tłumaczenia z oryginałem. Na przykład: tytuł XIX rodziału brzmi w oryginale „Zi Zhang” (子張), w moim przekładzie jednak tytuł ten brzmi „Zhuansun Shi” (顓孫師). Zi Zhang to pseudonim osoby, która miała na nazwisko Zhuansun, a na imię Shi.

Wyjątek stanowi postać Konfucjusza. Nie przytaczam bowiem jego imienia i nazwiska Kong Qiu (孔丘), ale nazywam go tradycyjną zlatynizowaną i zadomowioną już u nas formą brzmieniową „Konfucjusz”. Chińczycy używają najczęściej sformułowania Kong Zi (孔子), co znaczy Mistrz Kong.

W odniesieniu do osób z tytułami stosuję występujące w oryginale tytuły a nie imiona i nazwiska, na przykład:

Wicehrabia z Wei (a nie Zi Qi) Książe Ling z Wei (a nie Ji Yuan)

Kiedy postaci pojawiają się w didaskaliach, używam wersalików do zapisu formy mianownika, a końcówki deklinacyjne podaję małymi literami, a wszystko w celu większej klarowności tego, co jest tematem wyrazu, a co jest końcówką.

Na przykład osoba nazywająca się Fu Buqi (宓不齊) występuje w didaskaliach jako FU BUQI, a w przypadkach zależnych:

o FU BUQIm do FU BUQI’ego ku FU BUQI’emu

Pozwoli to uniknąć błędnych domniemań, że ktoś ma na imię *Buqim i że mówimy o niejakim *Buqimie czy z *Buqimem.

Osoba nazywająca się Ran Yong (冉雍) występuje w didaskaliach jako RAN YONG, a w przypadkach zależnych:

o RAN YONGu do RAN YONGa ku RAN YONGowi

Pozwoli to uniknąć błędnych domniemań, że ktoś ma na imię *Yonga albo *Yongu i że mówimy o niejakim *Yondze.

Poniższa tabela zawiera pseudonimy grzecznościowe uczniów oraz przyporządkowane im nazwiska i imiona (nazwisko w języku chińskim jest zawsze na pierwszej pozycji).

   Lp.       姓名       Nazwisko i imię       字       Pseudonim   
1 顏回 Yán Huí 子淵 Zǐ Yuān
2 閔損 Mǐn Sǔn 子騫 Zǐ Qiān
3 冉耕 Rǎn Gēng 伯牛    Bó Niú
4 冉雍 Rǎn Yōng 仲弓 Zhòng Gōng
5 冉求 Rǎn Qiú 子有 Zǐ Yǒu
6 仲由 Zhòng Yóu 子路 Zǐ Lù
7 宰予 Zǎi Yú 子我 Zǐ Wǒ
8 端木賜 Duānmù Cì 子貢 Zǐ Gòng
9 言偃 Yán Yǎn 子游 Zǐ Yóu
10 卜商 Bǔ Shāng 子夏 Zǐ Xià
11 顓孫師 Zhuānsūn Shī 子張 Zǐ Zhāng
12 曾參 Zēng Shēn 子輿 Zǐ Yú
13 澹臺滅明    Dàntái Mièmíng 子羽 Zǐ Yǔ
14 宓不齊 Fú Bùqí 子賤 Zǐ Jiàn
15 原憲 Yuán Xiàn 子思 Zǐ Sī
16 公冶長 Gōngyě Cháng 子長 Zǐcháng
17 南宮括 Nángōng Kuò 子容 Zǐ Róng
18 公皙哀 Gōngxī Āi 季次 Jì Cì
19 曾點 Zēng Diǎn
20 顏無繇 Yán Wúzhòu
21 商瞿 Shāng Jù 子木 Zǐ Mù
22 高柴 Gāo Chái 子羔 Zǐ Gāo
23 漆雕開 Qīdiāo Kāi 子開 Zǐ Kāi
24 公伯繚 Gōngbó Liáo 子周 Zǐ Zhōu
25 司馬耕 Sīmǎ Gēng 子牛 Zǐ Niú
26 樊須 Fán Xū 子遲 Zǐ Chí
27 有若 Yǒu Ruò 子有 Zǐ Yǒu
28 公西赤 Gōngxī Chì 子華 Zǐ Huá
29 巫馬施 Wūmǎ Shī 子旗 Zǐ Qí
30 梁鱣 Liáng Zhān 叔魚 Shū Yú
31 顏幸 Yán Xìng 子柳 Zǐ Liǔ
32 冉孺 Rǎn Rú 子魯 Zǐ Lǔ
33 曹恤 Cáo Xù 子循 Zǐ Xún
34 伯虔 Bó Qián 子析 Zǐ Xī
35 公孫龍 Gōngsūn Lóng 子石 Zǐ Shí
36 冉季 Rǎn Jì 子產 Zǐ Chǎn
37 公祖句茲 Gōngzǔ Jùzī 子之 Zǐ Zhī
38 秦祖 Qín Zǔ 子南 Zǐ Nán
39 漆雕哆 Qīdiāo Duō 子斂 Zǐ Liǎn
40 顏高 Yán Gāo 子驕 Zǐ Jiāo
41 漆雕徒父 Qīdiāo Túfù 子文 Zǐ Wén
42 壤駟赤 Rǎngsì Chì 子徒 Zǐ Tú
43 商澤 Shāng Zé 子秀 Zǐ Xiù
44 石作蜀 Shízuò Shǔ 子明 Zǐ Míng
45 任不齊 Rèn Bùqí Xuǎn
46 公良孺 Gōngliáng Rú 子正 Zǐ Zhèng
47 後處 Hòu Chù 子里 Zǐ Lǐ
48 秦冉 Qín Rǎn Kāi
49 公夏首 Gōngxià Shǒu Chéng
50 奚容箴 Xī Róngzhēn 子皙 Zǐ Xī
51 公肩定 Gōng Jiāndìng 子中 Zǐ Zhōng
52 顏祖 Yán Zǔ Xiāng
53 鄡單 Qiāo Dān 子家 Zǐ Jiā
54 句井疆 Jùjǐng Jiāng 子疆 Zǐ Jiāng
55 罕父黑 Hǎnfù Hēi 子索 Zǐ Suǒ
56 秦商 Qín Shāng 子丕 Zǐ Pī
57 申黨 Shēn Dǎng Zhōu
58 顏之仆 Yán Zhīpū Shū
59 榮旂 Róng Qí 子祈 Zǐ Qí
60 縣成 Xiàn Chéng 子祺 Zǐ Qí
61 左人郢 Zuǒ Rényǐng Xíng
62 燕伋 Yàn Jí
63 鄭邦 Zhèng Bāng 子徒 Zǐ Tú
64 秦非 Qín Fēi 子之 Zǐ Zhī
65 施之常 Shī Zhīcháng 子恆 Zǐ Héng
66 顏噲 Yán Kuài 子聲 Zǐ Shēng
67 步叔乘 Bù Shūchéng 子車 Zǐ Chē
68 原亢籍 Yuán Kàngjí
69 樂欬 Lè Kài 子聲 Zǐ Shēng
70 廉絜 Lián Xié Yōng
71 叔仲會 Shūzhòng Huì 子期 Zǐ Qī
72 顏何 Yán Hé Rǎn
73 狄黑 Dí Hēi
74 邦巽 Bāng Xùn 子斂 Zǐ Liǎn
75 孔忠 Kǒng Zhōng 子蔑 Zǐ Miè
76 公西輿如 Gōngxī Yú Rú 子上 Zǐ Shàng
77 公西葴 Gōngxī Zhēn 子上 Zǐ Shàng
78* 琴牢 Qín Láo 子開, 子張 Zǐ Kāi, Zǐ Zhāng
79** 陳亢 Chén Gāng 子禽 Zǐ Qín
* Postać ta nie widnieje na liście uczniów w Zapiskach historyka 史記,
występuje jednak w Zapiskach z domu Konfucjusza 孔子家語.

** Postać ta nie widnieje na liście uczniów w Zapiskach historyka 史記,
z tekstu Rozważań 論語 może wynikać jednak, że nim była.
Za Wikipedią, z poprawkami.

Oprócz uczniów Konfucjusza, w Rozważaniach udział biorą:

   姓名       Nazwisko i imię       其他稱呼       Pseudonim lub inne   
姬斯 Jī Sī 季桓子*(季氏) Jì Huán (pan z klanu Jì)
姬肥 Jī Féi 季康子*(季氏) Jì Kāng (pan z klanu Jì)
南子 Nán Zǐ
姬將 Jī Jiāng 魯哀公 Książę Āi z państwa Lǔ
姬稠 Jī Chóu 魯昭公 Książę Zhāo z Lǔ
沈诸梁 Chén Zhūliáng 楚葉公 Książę Shè z Chǔ
姬捷 Jī Jié 孟敬子* Mèng Jìng
姬何忌 Jī Héjì 孟懿子* Mèng Yì
陽虎 Yáng Hǔ Huò
子啟 Zǐ Qĭ 微子 Wicehrabia z Wēi
姬泰(太)伯 Jī Tàibó 吳君 Władca w Wú
姬宋 Jī Sòng 魯定公 Książę Dìng z państwa Lǔ
姬將 Jī Jiāng 魯哀公 Książę Āi z państwa Lǔ
葉諸梁 Shè Zhūliáng 葉公 (沈氏) Książę Shè (pan z klanu Shěn)
姬元 Jī Yuán 衛靈公 Książę Líng z Wèi
姬行父 Jī Xíngfù 季文子* (季孫氏) Jì Wén (pan z klanu Jìsūn)
子服何 Zǐfú Hé 景伯 Jǐng Bó
姬彘 Jī Zhì 孟武伯 (仲孙彘) Hrabia Mèng Wǔ (Zhòngsūn Zhì )
接輿 Jiē Yú 陸通 Lù Tōng
I inni
* Wyraz „zǐ 子” jest tutaj tytułem grzecznościowym lub częścią pseudonimu.

 

bar.png, 541B

Pozostałe rozdziały

I Uczę się pilnie 學而第一
II Jeśli kto rządzi 為政第二
III Kto osiem rzędów 八佾第三
IV Tam gdzie życzliwi 里仁第四
V Gongye Chang 公冶長第五
VI Ran Yong 雍也第六
VII Ja opisuję 述而第七
VIII Taibo 泰伯
IX Konfucjusz rzadko 子罕第九
X W rodzinnej wiosce 鄉黨第十
XI Kiedyś z początku 先進第十一
XII Yan Hui 顏淵第十二
XIII Zhong You 子路第十三
XIV Yuan Xian pyta 憲問第十四
XV Książę Ling z Wei 衛靈公第十五
XVI Ji Kang 季氏第十六
XVII Yang Huo 陽貨第十七
XVIII Wicehrabia z Wei 微子第十八
XIX Zhuansun Shi 子張第十九
XX Yao 堯曰第二十

Copyrights for the Polish translation by: Jarosław Zawadzki ::  Tłumaczenia: chiński-polski